Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 10335:2014 về rọ đá, thảm đá

Ngày đăng: 28 Tháng 3, 2022

Trong các công trình thủy lợi, giao thông và bảo vệ bờ kè, việc nắm vững tiêu chuẩn thi công rọ đá là yếu tố cốt lõi quyết định đến chất lượng và tuổi thọ của dự án. Rọ đá không chỉ đơn thuần là những chiếc lồng thép đựng đá, mà là một kết cấu kỹ thuật đòi hỏi sự chính xác tuyệt đối từ khâu chọn vật liệu đến phương pháp lắp dựng. Bài viết này sẽ cung cấp cái nhìn toàn diện và chuyên sâu nhất về các quy chuẩn hiện hành, giúp các chủ đầu tư và đơn vị thi công tối ưu hóa quy trình làm việc.

Tiêu chuẩn thi công rọ đá quyết định đến chất lượng

Mục lục

1 Khái quát tiêu chuẩn TCVN 10335:2014 trong thi công rọ đá
2 Hướng dẫn kỹ thuật thi công rọ đá và thảm đá
3 Quy trình kiểm tra và nghiệm thu rọ đá, thảm đá theo tiêu chuẩn
- 3.1 Đánh giá lớp nền đệm và hệ thống lọc ngược

Khái quát tiêu chuẩn TCVN 10335:2014 trong thi công rọ đá

TCVN 10335:2014 là bộ tiêu chuẩn quy định về thiết kế, thi công và tiêu chuẩn nghiệm thu rọ đá, thảm đá do Bộ Giao thông Vận tải tổ chức biên soạn, Tổng cục Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng thẩm định và được Bộ Khoa học và Công nghệ công bố.

Tiêu chuẩn thi công và nghiệm thu rọ đá đưa ra các yêu cầu kỹ thuật đối với công trình sử dụng kết cấu rọ đá, thảm đá và sản phẩm lưới thép lục giác xoắn kép được mạ kẽm, phủ nhựa PVC nhằm đảm bảo độ bền, khả năng chịu lực và tính ổn định trong quá trình sử dụng.

TCVN 10335:2014 được áp dụng chủ yếu cho các công trình giao thông đường thủy như đê chắn sóng, kè bờ, kè chỉnh trị, gia cố mái dốc chống xói lở, chống sụt trượt và các hạng mục bảo vệ kết cấu hạ tầng giao thông thủy.

Ngoài ra, các công trình thủy lợi, đường bộ, đường sắt, công trình môi trường, cảnh quan và nhiều hạng mục khác có sử dụng rọ đá, thảm đá hoặc lưới thép lục giác xoắn kép mạ kẽm cũng có thể tham khảo và áp dụng tiêu chuẩn thi công rọ đá.

Lưu ý, TCVN 10335:2014 không áp dụng cho các kết cấu sử dụng lưới kim loại được sản xuất bằng phương pháp hàn cơ khí, dù có hoặc không có lớp phủ bảo vệ.

Sơ lược tiêu chuẩn TCVN 10335:2014 trong thi công rọ đá

Hướng dẫn kỹ thuật thi công rọ đá và thảm đá

Bộ tiêu chuẩn TCVN 10335:2014 quy định chi tiết các yêu cầu về biện pháp và quy trình tổ chức thi công rọ đá, thảm đá trong những công trình có yêu cầu kỹ thuật đặc thù. Theo đó, quy trình thi công rọ đá thường được triển khai qua 5 bước cơ bản dưới đây:

Giai đoạn chuẩn bị trước khi thi công

Chuẩn bị vật tư và vật liệu

Rọ đá, thảm đá được gia công sẵn theo kích thước thiết kế, đóng kiện và vận chuyển đến công trường để lắp ráp hoàn thiện. Vật liệu chế tạo sử dụng thép mạ kẽm hoặc bọc nhựa PVC đạt tiêu chuẩn kỹ thuật, đảm bảo khả năng chống ăn mòn và độ bền trong môi trường thi công. Trước khi sử dụng, toàn bộ vật tư phải có hồ sơ kiểm định chất lượng và được kỹ sư giám sát chấp thuận.

Rọ đá được gia công sẵn theo kích thước thiết kế, đóng kiện và vận chuyển đến công trường

Chuẩn bị đá đổ

Nguồn đá sử dụng cần được khảo sát, kiểm tra và đánh giá khả năng đáp ứng yêu cầu kỹ thuật cũng như tiến độ cung ứng. Đá sau khi tập kết tại công trường phải được kiểm tra chất lượng và chỉ đưa vào thi công khi đạt tiêu chuẩn theo yêu cầu thiết kế.

Xử lý và chuẩn bị nền thi công

Trước khi thi công cần kiểm tra hệ thống tim tuyến, cọc mốc và cao độ theo hồ sơ thiết kế. Công tác lắp đặt rọ đá chỉ được thực hiện sau khi nền thi công, lớp đệm và tầng lọc ngược đã hoàn thành, nghiệm thu và đủ điều kiện kỹ thuật.

Trang bị máy móc, dụng cụ cần thiết

Cần bố trí đầy đủ dụng cụ và thiết bị phục vụ lắp dựng, cố định rọ đá, đổ đá và vận chuyển vật liệu nhằm đảm bảo quá trình thi công diễn ra an toàn, đúng kỹ thuật và đạt tiến độ yêu cầu.

Một số dụng cụ thường được sử dụng gồm xà beng để gò ép và cố định rọ khi đậy nắp, kìm mũi dài, móc khóa liên kết cùng các thiết bị hỗ trợ khác như giá khuôn, cọc thép neo, thanh văng, tăng đơ…

Lắp ráp kết cấu rọ và thảm đá

Tiến hành lắp dựng rọ đá và thảm đá theo đúng kích thước thiết kế và quy trình kỹ thuật. Nên thực hiện lắp ráp tại khu vực gần vị trí thi công nhằm hạn chế biến dạng trong quá trình vận chuyển.

Tất cả các tấm lưới thép phải được gia công sẵn tại nhà máy và kiểm tra kỹ lưỡng về số lượng, kích thước trước khi vận chuyển đến công trường.
Trong quá trình lắp dựng, không được làm trầy xước hoặc hư hại lớp mạ, lớp phủ bảo vệ của dây thép.
Khi ghép buộc, các tấm lưới thép phải được căng đều, bề mặt phẳng, các mặt đứng và vách ngăn giữ đúng phương thẳng đứng, các góc liên kết đúng yêu cầu kỹ thuật và các nút buộc phải được thực hiện chắc chắn, đúng quy cách.

Lắp ráp kết cấu rọ và thảm đá

Sắp xếp, định vị rọ đá ngoài hiện trường

Sau khi lắp dựng hoàn thiện, tiến hành bố trí rọ đá và thảm đá đúng vị trí thiết kế. Các rọ rỗng được đặt lên nền móng đã nghiệm thu và liên kết chặt với các rọ liền kề theo nguyên tắc “cạnh giáp cạnh” bằng dây buộc chuyên dụng.

Trước khi đổ đá, cần kiểm tra toàn bộ vị trí lắp đặt, liên kết và tuyến định vị để đảm bảo đúng yêu cầu kỹ thuật. Với khu vực thi công dưới nước, thợ lặn sẽ hỗ trợ kiểm tra và điều chỉnh sai lệch nếu có.

Trong quá trình thi công, cần kéo căng rọ và thảm đá để giữ bề mặt phẳng, hạn chế tình trạng phình, võng hoặc biến dạng kết cấu. Việc định vị và sắp xếp rọ đá phải tuân thủ đúng sai số cho phép theo tiêu chuẩn thi công hiện hành.

Bảng sai số cho phép khi tiến hành đặt rọ đá

STT	Tên sai số	Đối với các đoạn thẳng (mm)	Đối với các góc và chỗ tiếp giáp (mm)
1	Độ lệch của tuyến chính	30	20
2	Các chỗ lồi hay lõm của rọ, thảm so với mặt chính	30	20
3	Sai số theo chiều cao của từng lớp rọ, thảm	4	20

Trong quá trình xếp rọ và đổ đá lớp đầu tiên, cần thường xuyên đo đạc để kiểm tra tuyến mặt và cao độ thực tế so với thiết kế. Các lớp tiếp theo được thi công tương tự và chỉ triển khai khi lớp bên dưới đã đạt độ lún theo yêu cầu kỹ thuật.

Khi thi công lớp trên, lấy lớp dưới làm chuẩn để định vị và giữ ổn định kết cấu. Đồng thời, cần liên tục kiểm tra độ phẳng, cao độ và tuyến mặt bằng thiết bị đo đạc nhằm kịp thời phát hiện sai lệch.

Sau khi hoàn thiện mỗi lớp rọ đá hoặc thảm đá, cần lập đầy đủ hồ sơ theo dõi gồm bản vẽ mặt bằng, thời gian thi công, nhật ký thi công và hồ sơ cao đạc.

Các vị trí như cuối tuyến, góc chuyển tiếp, khu vực tiếp giáp công trình hiện hữu hoặc nền đất yếu cần được thi công cẩn thận hơn do dễ xảy ra biến dạng và mất ổn định kết cấu.

Việc thi công và lắp đặt tường rọ đá chỉ được phép sai lệch trong giới hạn cho phép theo tiêu chuẩn kỹ thuật dưới đây:

Bảng sai số cho phép của tường rọ đá

STT	Chiều cao tường	Sai số chiều đứng (mm)	Sai số chiều ngang (mm)
1	2m – 2,5m	100	100
2	3m – 3,5m	120	100
3	4m – 4,5m	120	100
4	5m – 5,5m	150	100
5	6m	150	150

Tiến hành đổ đá vào rọ và thảm

Đá được đổ theo từng lớp để đảm bảo độ ổn định của kết cấu. Chiều cao mỗi lớp đổ thường từ 0,23 – 0,3m và không vượt quá miệng các rọ liền kề nhằm hạn chế biến dạng.

Trong quá trình đổ đá, cần thao tác cẩn thận để tránh làm hư hỏng lớp phủ bảo vệ dây thép. Sau mỗi lớp, tiến hành sắp xếp thủ công để tăng độ chặt và giữ đúng hình dạng rọ đá. Kết cấu sau khi hoàn thiện phải đảm bảo không phình, bung mối buộc hoặc sai lệch kích thước thiết kế.

Ở lớp đá cuối cùng, mặt đá nên cao hơn miệng rọ khoảng 0,025–0,04m để dự phòng độ lún tự nhiên. Trước khi đậy nắp, cần san phẳng bề mặt đá nhằm hạn chế cong vênh nắp rọ.

Tùy điều kiện công trình, có thể thi công trực tiếp tại hiện trường hoặc lắp ráp sẵn rồi sử dụng thiết bị chuyên dụng để vận chuyển, định vị và lắp đặt. Với công trình dưới nước, quá trình thi công thường kết hợp các thiết bị cơ giới nhằm đảm bảo độ chính xác, an toàn và tiến độ thi công.

Hoàn thiện bằng việc đóng nắp và cố định rọ đá

Sau khi đổ đầy đá, tiến hành san phẳng bề mặt và đảm bảo mặt đá cao hơn miệng rọ khoảng 0,025m để dự phòng độ lún tự nhiên. Tiếp theo, đậy kín và cố định nắp rọ bằng dây buộc chuyên dụng.

Trong quá trình buộc nắp, cần liên kết chắc chắn nhưng không kéo căng quá mức để tránh làm biến dạng kết cấu. Dây buộc sử dụng phải đồng bộ với hệ dây ghép nối trước đó. Tại các vị trí góc hoặc điểm kết thúc, dây cần được quấn tối thiểu 3 vòng nhằm tăng độ ổn định và an toàn cho rọ đá.

Đậy nắp rọ và cố định rọ đá

Quy trình kiểm tra và nghiệm thu rọ đá, thảm đá theo tiêu chuẩn

Công tác nghiệm thu rọ đá và thảm đá được tiến hành sau khi toàn bộ hạng mục thi công đã được kiểm tra, đánh giá và xác nhận đáp ứng đầy đủ các yêu cầu kỹ thuật, chất lượng theo hồ sơ thiết kế và tiêu chuẩn nghiệm thu rọ đá. Biên bản nghiệm thu sẽ được lập với sự tham gia của các bên liên quan nhằm làm cơ sở cho công tác bàn giao, bảo hành, bảo trì cũng như đưa công trình vào khai thác và sử dụng.

Đánh giá lớp nền đệm và hệ thống lọc ngược

Công tác nghiệm thu được thực hiện sau khi hoàn thành thi công và xác nhận công trình đáp ứng đầy đủ yêu cầu kỹ thuật, chất lượng theo hồ sơ thiết kế. Hồ sơ nghiệm thu là cơ sở để bàn giao, đưa công trình vào sử dụng và phục vụ công tác bảo trì sau này.

Nghiệm thu lớp đệm và tầng lọc ngược

Trước khi lắp đặt rọ đá, cần kiểm tra lớp đệm đá và tầng lọc ngược về cao độ, kích thước, độ lún và chất lượng vật liệu. Đối với công trình dưới nước, việc kiểm tra được thực hiện bằng thiết bị đo sâu kết hợp thợ lặn khảo sát thực tế.

Hồ sơ nghiệm thu gồm:

Bản vẽ hoàn công và các mặt cắt công trình.
Kết quả kiểm tra vật liệu và theo dõi độ lún.
Nhật ký thi công và biên bản nghiệm thu các hạng mục liên quan.

Kiểm tra chất lượng vật liệu rọ đá

Vật liệu sau khi tập kết tại công trường phải được lấy mẫu kiểm tra bởi đơn vị thí nghiệm độc lập trước khi đưa vào thi công. Nội dung kiểm tra bao gồm chất lượng thép, lớp mạ hoặc lớp nhựa PVC bảo vệ và các chỉ tiêu kỹ thuật theo yêu cầu dự án.

Tần suất lấy mẫu được thực hiện theo từng loại sản phẩm như rọ đá, thảm đá, rọ neo hoặc rồng đá.

Nghiệm thu lắp đặt và đổ đá hoàn thiện

Sau khi lắp đặt và đổ đá hoàn thiện, cần kiểm tra:

Vị trí, kích thước và cao độ thực tế của rọ đá.
Độ ổn định, độ phẳng và mức độ biến dạng của kết cấu.
Số lượng rọ đá, thảm đá theo từng lớp thi công.
Sai số thực tế so với thiết kế cho phép.

Đơn vị thi công phải cung cấp đầy đủ nhật ký thi công, hồ sơ định vị, bản vẽ bố trí rọ đá, hồ sơ theo dõi độ lún và các biên bản kỹ thuật phát sinh để phục vụ công tác nghiệm thu công trình.

Việc nắm vững và áp dụng đúng tiêu chuẩn thi công rọ đá, tiêu chuẩn nghiệm thu rọ đá theo TCVN 10335:2014 là điều kiện tiên quyết để đảm bảo tính bền vững và an toàn cho mọi công trình. Từ khâu chuẩn bị vật liệu, lắp ráp tỉ mỉ đến quá trình nghiệm thu khắt khe, mỗi bước đều cần sự tận tâm và chuyên môn cao.

Nếu bạn đang tìm kiếm một đối tác cung cấp rọ đá, thảm đá và vải địa kỹ thuật chất lượng cao, đạt chuẩn quốc tế, hãy liên hệ ngay với Phú An Nam. Chúng tôi tự hào là đơn vị uy tín hàng đầu, chuyên cung cấp các giải pháp vật tư công trình tối ưu, hỗ trợ kỹ thuật tận tình để đảm bảo dự án của bạn luôn đáp ứng mọi tiêu chuẩn khắt khe nhất.